nieuwsactiviteitenover saltabelmeewerkencontact
Nieuwe exotische sabelsprinkhaan in Vlaanderen - 20/11/2012 - 10:03

Je hoeft je bed niet altijd uit voor mooie vondsten. Soms komen ze gewoon naar je toe. Op 28 september 2012 vond een opmerkzame Floris Verhaeghe in de badkamer van zijn woning in Kortemark een vreemde sabelsprinkhaan. Het bleek een ongevleugeld vrouwrtje sabelsprinkhaan dat niet direct op naam te brengen was. Een poging tot determinatie met de Bellmann (1993) (Heuschrecken, beobachten, bestimmen) strandde, bijkbaar kwam deze soort ook niet in Duitsland voor. Gelukkig staan sinds enkele jaren pdf-versies van de uitstekende serie Faune de France op het internet. Hoewel vaak al stokoud blijven deze boekwerken hun waarde hebben. Met enige moeite kon Floris het dier determineren als Anterastes raymondi, momenteel Yersinella raymondi (Yersin, 1860).

Yersinella raymondi (Raymond's bushcricket) is een Zuid-Europese soort met een redelijk groot verspreidingsgebied dat zich uitstrekt van Zuid-Frankrijk over Italië, het Dalmatisch-Adriatische kustgebied tot Griekenland. In Frankrijk komt ze voor in Aquitanië, Midi-Pyrénées, de Languedoc-Rousillon en de Provence. De soort is een algemene verschijning van bosranden en struikgewas en durft ook wel eens in meer open vegetaties voor te komen. De noordgrens van haar verspreidingsgebied ligt evenwel ter hoogte van Alto Adige in Noord-Italië en Tessin in Zwitserland.

Hoogst waarschijnlijk is het dier op één of andere manier vanuit zijn oorspronkelijk verspreidingsgebied meegelift. Het is de vraag of de soort in staat is in ons klimaat te overleven en er zich voort te planten en een gelijkaardige kolonisatie van ons land als door de zuidelijke boomsprinkhaan (die evenmin over het vliegvermogen beschikt) de komende jaren mag verwacht worden.

Provencegevoel in de Gentse Haven - 05/09/2012 - 10:03

De Gentse wijnkrekels lieten de kwakkelzomer duidelijk niet aan hun hart komen. Vrijwilligers van Saltabel brachten recent een bezoekje aan de terreinen tussen de Singel en de Farmanstraat en konden vaststellen dat de diertjes het er naar hun zin hebben. De ruderaal begroeide bedrijfsterreinen met verspreide spoorbalast en half opgebroken beton, houden tot laat 's avonds de zonnewarmte vast. De ijle vegetatie met bezemkruiskruid en duinriet vormt klaarblijkelijk een ideaal biotoop. Al blijft het een echte uitdaging een zingend mannetje te vinden. De wijn- of boomkrekel (Oecanthus pellucens) is een zuiderse krekelsoort die in het zuiden vaak eitjes legt op druif. Ze nam sinds de jaren '90 toe in ons land maar blijft beperkt tot warme habitats zoals mijnterrils en kalkhellingen. In Vlaanderen is de soort nog steeds zeer zeldzaam. De mannetjes zingen van de vooravond tot diep in de nacht. Met haar afgeplatte lijf en donkerbruine lichaamskleur is deze krekel niet meteen moeders mooiste maar een koortje van meerdere honderden wijnkrekelmannetjes is een lust voor het oor. Het gerinkel blijft nog lange tijd in het middenoor nazinderen. Bekijk hier enkele waarnemingen en beluister de Gentse krekelkoren. Voorlopig lijkt deze unieke brok havennatuur veilig, maar dat kan in deze zeer dynamische milieus snel veranderen. Hopelijk blijft deze grote bronpopulatie nog even gevrijwaard en kan de soort op termijn nieuwe plekjes koloniseren. We kijken alvast uit naar provencegevoel in de Gentse binnenstad...

Verslag excursie Stropersbos 1/09/2012 - 01/09/2012 - 21:09

Vier harde kernleden en één aanstormende sprinkhanenfan aanwezig op deze alweer zonovergoten excursie. Op de soortenlijst van dit zeer gevarieerde natuurontwikkelingsgebied gewoon doorntje, zanddoorntje, zeggedoorntje, krasser, ratelaar, bruine sprinkhaan, snortikker, zuidelijk spitskopje, gewoon spitskopje, sikkelsprinkhaan, struiksprinkhaan, grote groene sabelsprinkhaan en holletjes van veldkrekels. Opvallende afwezige die we in dit botanisch zeer rijke (o.a. vlottende bies, koningsvaren, trekrus...) gebied met Kempische allures zouden verwachten: knopsprietje. Komt deze typische heidesoort hier niet voor of hebben we ze gemist? Verder ook mooie libellenwaarnemingen voor de provincie met tangpantserjuffer, tengere pantserjuffer en koraaljuffer in copula.

Vondst van kleine groene sabelsprinkhaan te Destelbergen - 29/08/2012 - 13:07

Frederik Hendrickx trof eind juli een mannetje kleine groene sabelsprinkhaan (Tettigonia cantans) aan in zijn tuin te Destelbergen. Ondertussen werd deze spectaculaire vondst bevestigd door een waarneming van een ander mannetje, een maand later en een kilometer verder dan deze locatie. Het verspreidingsgebied van het kleine broertje van de in Vlaanderen algemene grote groene sabelsprinkhaan is beperkt tot enkele valleien in de Ardennen en Lotharingen (Lesse, Lomme, Semois en hun zijbeken). De kleine groene sabel is gemakkelijk van grote broer te onderscheiden aan de kortere, afgeronde vleugels en ook het ratelachtig gezoem van de mannetjes is zeer typisch. Het is de tweede opzienbarende vondst in de regio, na de ontdekking van een populatie zaagsprinkhaan in 2011.

Lees hier het artikel op deredactie.be over de vondst

Schavertje nog steeds aanwezig in de Oostvoorduinen - 13/08/2012 - 10:18

Tijdens de excursie naar Cabour en Oostvoorduinen konden we uitgebreid kennismaken met het schavertje (Stenobothrus stigmaticus). Het aantal populaties van dit kleine, onopvallende veldsprinkhaantje is in Vlaanderen en België op één hand te tellen en er zijn relatief weinig recente waarnemingen van bekend. In de begroeide mosduinen van de Cabourduinen, met korte, schrale, grazige vegetatie voelt de soort zich echter goed in zijn sas. Ze komt hier samen voor met drommen knopsprietjes, een soort die buiten de duinen in West-Vlaanderen ook zeldzaam is. Na een korte verpozing aan het vennetje achter het Vlaams bezoekerscentrum De Nachtegaal in De Panne, ging het richting Oostduinkerke, waar we nog wat inventariseerden in de Oostvoorduinen. Het voorkomen van schavertje was voor dit gebied gedocumenteerd in een publicatie van Dries Bonte eind de jaren 1990. Sindsdien waren er van dit gebied bij de werkgroep geen waarnemingen bekend. Op een begroeid mosduin werden tijdens de excursie twee mannetjes waargenomen. Het lijkt er dus op dat de diertjes nog altijd aanwezig zijn, zij het misschien in zeer lage dichtheden. Hier is dus extra veldwerk nodig om de rest van het gebied uit te kammen. Andere waargenomen soorten: struiksprinkhaan, variabilis (ratelaar/bruine sprinkhaan/snortikker), ratelaar, krasser, grote groene sabelsprinkhaan, zuidelijk spitskopje, duinsabelsprinkhaan, blauwvleugelsprinkhaan.

Verslag excursie Zwarte Beek 28/07/2012 - 06/08/2012 - 09:01

Er kwamen een tiental deelnemers opdagen en er werden vijftien soorten sprinkhanen aangetroffen. Door het succes werd er meteen besloten om volgend jaar opnieuw een excursie te organiseren in de Zwarte Beek.

Verslag excursie Marselaer 15/7/2012 - 16/07/2012 - 15:03

Ondanks het wisselvallige weer vonden we Grote groene sabelsprinkhaan (Tettigonia viridissima), Zuidelijk spitskopje (Conocephalus discolor), Struiksprinkhaan (Leptophyes punctatissima), Boomsprinkhaan (Meconema thalassinum), Bramensprinkhaan (Pholidoptera griseoaptera), Gewoon doorntje (Tetrix undulata), Zeggendoorntje (Tetrix subulata), Krasser (Chorthippus parallelus) en Bruine sprinkhaan (Chorthippus brunneus).

Verslag excursie Oudsberg 7/7/2012 - 09/07/2012 - 08:06

Helaas kon het Schavertje (Stenobothrus stigmaticus) niet meer worden teruggevonden in Oudsberg. Deze soort is waarschijnlijk uitgestorven in Limburg, deze soort komt in Vlaanderen momenteel dus enkel nog voor in West-Vlaanderen. Soorten die wel werden waargenomen in Oudsberg waren Knopsprietje (Myrmeleotettix maculatus), Gouden sprinkhaan (Chrysochraon dispar), Grote groene sabelsprinkhaan (Tettigonia viridissima), Veldkrekel (Gryllus campestris) en Boskrekel (Nemobius sylvestris). In Busselzip werden Ratelaar (Chorthippus biguttulus), Bruine sprinkhaan (Chorthippus brunneus), Krasser (Chorthippus parallelus) en Boomsprinkhaan (Meconema thalassinum) gevonden. In de namiddag bezochten we de vallei van de Kikbeek, waar we Gouden sprinkhaan (Chrysochraon dispar), Krasser (Chorthippus parallelus), Bruine sprinkhaan (Chorthippus brunneus), Knopsprietje (Myrmeleotettix maculatus), Struiksprinkhaan (Leptophyes punctatissima), Boomsprinkhaan (Meconema thalassinum) en Grote groene sabelsprinkhaan (Tettigonia viridissima) aantroffen.

Verslag excursie Bergerven 30/6/2012 - 02/07/2012 - 08:59

Helaas werd het Zoemertje (Stenobothrus lineatus) niet meer aangetroffen in het Bergerven, vermoedelijk is deze soort nu dus helemaal uitgestorven in Vlaanderen. De herinrichtingswerken kwamen voor deze soort dus waarschijnlijk te laat. Tijdens deze excursie werden wel de volgende soorten gevonden: Gewoon doorntje (Tetrix undulata), Zeggendoorntje (Tetrix subulata), Zanddoorntje (Tetrix ceperoi), Krasser (Chorthippus parallelus), Kustsprinkhaan (Chorthippus albomarginatus), Bruine sprinkhaan (Chorthippus brunneus), Gouden sprinkhaan (Chrysochraon dispar), Knopsprietje (Myrmeleotettix maculatus), en nymfen van Blauwvleugelsprinkhaan (Oedipoda caerulescens), Grote groene sabelsprinkhaan (Tettigonia viridissima), Heidesabelsprinkhaan (Metrioptera brachyptera), Struiksprinkhaan (Leptophyes punctatissima) en spitskopje (Conocephalus species). 

Verslag excursie Voerstreek 26/5/2012 - 28/05/2012 - 15:45

Helaas geen Kalkdoorntje gevonden in de Voerstreek, maar wel Gewoon doorntje en Zeggendoorntje. Ook larven van Krasser en Grote groene sabelsprinkhaan waren van de partij.

Verslag excursie Grensmaas 13/5/2012 - 13/05/2012 - 19:04

Tijdens de eerste excursie van Saltabel als de Sprinkhanenwerkgroep van Natuurpunt werden zowel in Hochter Bampd als Meeswijk drie soorten doornsprinkhanen waargenomen: Duindoorntje (Tetrix ceperoi), Zeggendoorntje (Tetrix subulata) en de doelsoort van deze excursie: Kalkdoorntje (Tetrix tenuicornis). Daarnaast vonden we ook nimfen van Grote groene sabelsprinkhaan (Tettigonia viridissima) en Bramensprinkhaan (Pholidoptera griseoaptera) en heel wat andere ongewervelden zoals Boswitje en Weidebeekjuffer.

Saltabel officieel van start als Sprinkhanenwerkgroep van Natuurpunt - 27/01/2012 - 11:20

Op de startvergadering van 22 november 2011 werd Saltabel officieel omgedoopt tot Sprinkhanenwerkgroep van Natuurpunt. Het belangrijkste agendapunt was het opstellen van de activteitenkalender voor 2012 en die je kan vinden onder de rubriek activiteiten. Met 10 excursies hebben we meteen al een goed gevuld en gevarieerd programma. Tijdens vier van deze excursies zullen we de resterende populaties van het Schavertje (Stenobothrus stigmaticus) bezoeken. Daarbij hopen we kennis op te doen die kan helpen bij het beschermen van deze bedreigde sprinkhaan. Iedereen met interesse voor sprinkhanen is welkom op de excursies van Saltabel en we hopen jou dan ook te kunnen verwelkommen op één van onze activiteiten.